İşte Meclis'e sunulan yeni yasa teklifinin öne çıkan detayları:
Hazırlanan kanun teklifindeki en dikkat çekici düzenleme, eğitim hayatı yarım kalan öğrencileri ilgilendiren akademik af maddesi oldu. Teklife göre, daha önceki af düzenlemelerinden yararlanmamış olan ve kendi isteğiyle ayrılanlar da dahil olmak üzere üniversiteyle ilişiği kesilen öğrencilere geri dönüş hakkı tanınacak.

Kapsam Tarihi ve Kademeler: 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren ilişiği kesilen ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri ile üniversiteyi kazanmasına rağmen kayıt yaptırmayanlar aftan faydalanabilecek.

Başvuru Süresi: Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından hak sahibi öğrencilerin 4 ay içinde ilgili üniversitelerine başvurmaları gerekecek. Şartları saptanan öğrenciler, 2026-2027 eğitim-öğretim yılında ders başı yapabilecek.

Alan Değiştirme İmkanı: Aftan yararlanan öğrencilere, taban puanlarının yeterli olması durumunda aynı puan türündeki farklı programlara yatay geçiş yapabilme hakkı da tanınacak.

Kapsam Dışı Suçlar: Terör, kasten öldürme, işkence, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı, uyuşturucu imalatı ve ticareti ile intihal (akademik hırsızlık) suçlarından hüküm giyenler af düzenlemesinin dışında tutulacak.

Akademik Sahteciliğe ve "Tez Yazdırma"ya Ağır Yaptırımlar
Eğitim sisteminin güvenilirliğini artırmayı amaçlayan yasa teklifi, akademik unvanların usulsüz kullanımı ve parayla tez yazdırma uygulamalarına karşı sert önlemler getiriyor.

Başkasına tez, makale veya kitap yazdırarak akademik kariyer ya da diploma elde ettiği belirlenen kişilerin unvanları geri alınacak ve bu kişiler üniversite öğretim mesleğinden ihraç edilecek. Bu tür akademik çalışmaları hazırlayan, yazan veya bu sürece aracılık eden kişilere ise 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası uygulanacak. Bu fiili ticari bir meslek haline getirenlere verilecek ceza ise 10 bin günden 20 bin güne kadar yükselebilecek.

Vakıf Üniversitelerine Sıkı Denetim ve Hastane Şartı
Teklif, vakıf üniversitelerinin idari ve mali yapılarına yönelik denetimleri de net kurallara bağlıyor. Mevzuata aykırı hareket eden vakıf yükseköğretim kurumlarına verilecek cezalar, uyarı cezasından faaliyet izninin kaldırılmasına kadar aşamalı olarak kanunda tanımlanıyor. Mali dengesi bozulan kurumların garantör devlet üniversitelerine devir süreçleri de yeniden yapılandırılıyor.

Ayrıca, bünyesinde tıp fakültesi olan ancak kendi hastanesi bulunmayan vakıf üniversitelerine, hastane yapımı ya da devri süreçlerini tamamlamaları için 30 ay ek süre verilecek. Bu sürenin sonunda yükümlülüklerini yerine getiremeyen kurumlara idari yaptırım uygulanacak.

Yasa Dışı Eğitim Faaliyetlerine Hapis Cezası
Türkiye'de resmi izin almadan ya da yurt dışındaki üniversiteler adına yetkisiz şekilde ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim programı yürütenler ile bu tür kurumlara alan sağlayanlara iki yıldan dört yıla kadar hapis ve adli para cezası verilmesi öngörülüyor. Söz konusu yasa dışı faaliyetlerin reklamını yapanlar da ceza kapsamına alınırken, sahte üniversite diploması hazırlayanlar hakkında Türk Ceza Kanunu’nun "resmi belgede sahtecilik" hükümleri uyarınca işlem yapılacak.

Öne Çıkan Diğer Düzenlemeler
Güvenlik Soruşturması Şartı: Yükseköğretim kurumlarında görev alacak tüm öğretim elemanları, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu kapsamına alınacak. Atamalar ancak bu sürecin olumlu tamamlanmasıyla yapılabilecek.

Yurt Dışı Yerleşke Yetkisi: Devlet üniversitelerine, Cumhurbaşkanı kararı doğrultusunda yurt dışında yerleşke, akademik birim ve program açabilme imkanı sunuluyor.

Tıpta Yan Dal Teşviki: Tıpta uzmanlık mevzuatına göre yan dal uzmanı olan öğretim üyeleri ve araştırma görevlilerinin ek ödeme tavan oranları, Sağlık Bakanlığı personeli ile eşitleniyor.

Emekli Hekimlere Dönüş Hakkı: Devlet üniversitelerinden emekli olan 67 yaşını doldurmuş tıp ve diş hekimliği uzmanı öğretim üyeleri, ihtiyaç duyulan üniversitelerde 3 yıl içinde yeniden sözleşmeli olarak istihdam edilebilecek.

İsim ve Yapı Değişikliği: Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi’nin adı "İstiklal Bilim ve Teknoloji Üniversitesi" olarak değiştiriliyor. Üniversite bünyesinde Havacılık ve Uzay Bilimleri, Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri ile Fen Fakülteleri kurulması kararlaştırılıyor.

Uluslararası Destek: Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nin Japonya’dan temin edeceği dış finansman projelerine Hazine geri ödeme garantisi verilmesi hususunda Hazine ve Maliye Bakanı yetkilendiriliyor.