YEŞİL DEDEKTÖR PASİF Mİ?

Sigara içenlerin dumanlı hava sahasını daraltmayı ve sigara içenlerin olduğu ortamda pasif içici konumuna düşen sigara içmeyenleri korumak için çıkartılan yasanın getirdiği denetimlerin sağlanamaması, sigara içmeyenleri sağlık tehlikesi ile karşı karşıya bırakıyor. Özellikle içkili restoranlar ve oyun oynanan kafelerde sigara içme yasağı sık sık delinirken, Türkiye Yeşilay Cemiyeti ile T.C. Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle geliştirilen, kapalı mekânlarda sigara yasağı ihlallerini bildirmek, denetim ekiplerinin daha hızlı müdahale etmesini sağlamak, “Dumansız hava sahası” kurallarına uyulmasını artırmak, sigara içmeyen insanların haklarını korumak için hizmete sunulan ‘Yeşil Dedektör’ mobil uygulaması üzerinden gönderilen ihbarlar ise yetersiz kalıyor veya ihbar yapılan mekana denetim ise saatler sonra gerçekleşiyor.

MEKANLARA ÖNCEDEN BİLGİ Mİ GELİYOR?

Antalya’da sigara yasağını denetimi ise istenilen seviyenin çok uzağında. Sorun sadece denetimin yetersiz olması değil, denetim yapılacak işletmeye denetim bilgisinin bir şekilde önceden haber verilmesi, ya da denetime maruz kalacak işletme yetkilisinin denetimi farklı yollardan öğrenerek önceden gereken tedbiri alması. Vatandaşlar faklı kanallardan sigara içilen ortamları ihbar ettiğinde, ihbar edilen işletmeye denetimi yapacak kolluk kuvveti gelmeden masalardaki kül tablaları kaldırılıyor, ortam havalandırılıyor. Kolluk kuvvetleri işletme terk ettiğinde ise tekrar kül tablaları masalara yerleştiriliyor, ortamın zehirlenmesi kaldığı yerden devam ediyor.

SİGARA YASAĞI KALKTI MI?

19 Mayıs 2008 yılında çıkan kamuya açık alanlarda sigara yasağı, 19 Temmuz 2009 tarihinde genişletilerek restoran, kafe ve kahvehanelerde de sigara içme yasağı kapsamı artırılmıştı. İlk yıllarda denetimler tam olarak sonuç verirken son yıllarda ise her geçen gün azalan denetimler nedeniyle Antalya’da restoran, kafe ve kahvehanelerde sık sık sigara ve nargile içildiği görülürken, sigara içmeyenler ise bu duruma isyan ediyor.

MEKANLARA ÖNCEDEN BİLGİ Mİ GELİYOR?

Antalya’da sigara yasağını denetimi son yıllarda giderek azalıyor. Her ne kadar yetkililer denetimlerin yapıldığı söylese de sigara içmeyen vatandaşların maruz kaldığı dumanlı ortam sayısı her geçen gün artıyor. Yeterli denetimin yapılmadığı ortamdan cesaret alan işletme sahipleri ise her geçen gün çoğalıyor. Sorun sadece denetimin yetersiz olması değil, denetimi yapılacak işletmeye denetim bilgisinin bir şekilde önceden haber verilmesi, ya da denetime maruz kalacak işletme yetkilisinin denetimi farklı yollardan öğrenerek önceden gereken tedbiri alması.

Vatandaşlar faklı kanallardan sigara içilen ortamları ihbar ettiğinde, ihbar edilen işletmeye denetimi yapacak kolluk kuvveti gelmeden masalardaki kül tablaları kaldırılıyor, ortam havalandırılıyor. Kolluk kuvvetleri işletmeyi terk ettiğinde ise tekrar kül tablaları masalara yerleştiriliyor, ortamın zehirlenmesi kaldığı yerden devam ediyor. En çok sorulan soruların başında, ‘Denetim ekibinin geleceğini kim haber veriyor?’ sorusu geliyor. Özellikle giriş güvenliği veya giriş otopark görevlilerinin olduğu alanlarda bulunan işletmelere girişteki görevliler tarafından ‘denetim ekiplerinin geldiği’ bilgisinin verildiği ve / veya denetim ekibinin içerisinden işletme yetkilisinin tanıyan denetim memurunun denetimi önceden haber verdiği düşülüyor.

EKONOMİK KRİZ DENETİMİ ENGELLİYOR MU?

Sigara içmeyenler azalan denetimlerin nedenlerini sorgularken, akıllara gelen diğer bir soru ise denetim birimlerine ‘Ekonomik zorlanma nedeniyle denetimleri, ceza kesmeyi azaltın’ talimatının gidip gitmediği. Hükümetin asayiş sorunu olmayan, ekonomik ceza gerektiren denetimlerde özellikle vatandaş eleştirilerini, işletme sahiplerinin tepkisini ve yüksek ceza oranlarını değerlendirerek farklı yasaklarda dönem dönem denetimleri esnettiği veya ek süre verdiği görülürken, son dönemlerde likidite sorunu yaşanan piyasa şartlarında ‘Böyle bir tercih mi yapıldı?’ sorusu akıllara geliyor.

YENİ KURNAZLIK, DEKOR GİBİ KÜL TABLALARI

Restoran – kafe işletme yetkilileri sigara yasağını delmek için bir taraftan denetimi önceden haber almak için çeşitli bağlantılar kurarken, diğer taraftan da masalara, kül tablası şeklinde kullanılan, ilk bakışta dekor olduğu düşünülen kül tablaları yerleştiriliyor. Bu durum sigara içenlere avantaj sağlarken, işletme sahipleri de her geçen gün sigara yasağını delmek için yeni taktikler geliştiriyor. Görüşlerini aldığımız vatandaşlar neden ihbar haklarını yeterince kullanmadıklarını şöyle özetliyor. ‘İşletmeye birlikte gittiğim kişi ile yakınlığım, restoranda bulunduğum kişinin özgürlük alanının kısıtlanması, işletme sahibini tanımam, çekingenlik yaşamam, kesilecek ceza nedeniyle tehdit edilebilirim düşüncesi, işletmeden atılabilirim korkusu, ihbar etsem bile zaten denetlemeyecekler, kısa süre oturup kalkacağım, bu yasağı da mı ben bildireyim.’

YEŞİL DEDEKTÖR PASİF Mİ?

Sigara içenlerin dumanlı hava sahasını daraltmayı ve sigara içenlerin olduğu ortamda pasif içici konumuna düşen sigara içmeyenleri korumak için çıkartılan yasanın getirdiği denetimlerin sağlanamaması, sigara içmeyenleri sağlık tehlikesi ile karşı karşıya bırakıyor. Özellikle içkili restoranlar ve oyun oynanan kafelerde sigara içme yasağı sık sık delinirken, Türkiye Yeşilay Cemiyeti ile T.C. Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle geliştirilen, kapalı mekânlarda sigara yasağı ihlallerini bildirmek, denetim ekiplerinin daha hızlı müdahale etmesini sağlamak, “Dumansız hava sahası” kurallarına uyulmasını artırmak, sigara içmeyen insanların haklarını korumak için hayata geçirilen ‘Yeşil Dedektör’ mobil uygulaması üzerinden gönderilen ihbarlar ise yetersiz kalıyor, ihbar yapılan mekana denetim ise saatler sonra gerçekleşiyor.

SİGARANIN İÇMEYENE ZARARI!

Pasif içiciye (sigara içmeyen ama dumanı soluyan kişi) için sigaranın zararları saymakla bitmiyor. Sigara dumanında 7 binden fazla kimyasal madde bulunuyor ve bunların yüzlercesi insan yaşamı için zararlı. Pasif içicilerde de akciğer kanseri riski, koroner kalp hastalığı riski, astım krizleri, sık solunum yolu enfeksiyonları, orta kulak iltihabı, hamilelerde düşük doğum ağırlığı, erken doğum, bebek gelişim sorunları gibi saymakla bitmeyecek sorunlar pasif içiciler için risk oluşturuyor.