Antalya Ticaret ve Sanayi Odası ATSO meslek komitesi seçimleri tamamlanmasına rağmen yankıları ve tartışmaları devam ediyor. Berkay Bahar’ın koalisyona gerek kalmadan meslek komitelerinin büyük bölümünü alması iş dünyasında konuşulurken, şifreli oy tartışmaları yeniden gündeme geldi. Bazı komitelerde kırmızı ve turuncu listenin kendi renklerinde oy pusulası kullanmasına rağmen her iki pusulada da aynı firma isimlerinin yer alması, mavi liste taraftarlarınca şifreli oy ve etik dışı davranış olarak yorumlandı.

KAÇ LİSTEDE AYNI YÖNTEM KULLANILDI?
Konuya dair görüşlerini aldığımız kırmızı liste adayı Davut Çetin, 3 komitede turuncu liste ile ittifak yaptıklarını söylerken, mavi liste adayı Berkay Bahar ise kendi tespitlerine göre turuncu ve kırmızı listenin 7 meslek komitesinde ittifak yaptığını belirtti. Çetin, 18., 20. ve 29. meslek komitelerinde ittifak yaptıklarını savunurken, Bahar ise turuncu ve kırmızı listelerin, 5., 8., 18., 20., 21., 29. ve 42. meslek komitelerinde ittifak kurarak seçime girdiğini söyledi.

AYRI RENKLERDE AYNI İSİMLERE YER VERİLDİ
Davut Çetin, seçimlerde farklı renk pusulalarda aynı firma isimlerinin yer almasının 5174 sayılı Kanun'a ve ilgili yönetmeliğe göre bir engel teşkil etmediğini vurguladı. Çetin, seçim sonunda birleşme talebinde bulunularak iki rengin tek liste olarak sayılmasının da yasal bir durum olduğunu söyledi. Mevzuata uygun olsa da etik ve ahlaki değerler açısından bu durumun kandırmaca ve şifreli oy olduğunu savunan mavi liste adayları ise sandığa gelen seçmenlerin pusulada yazan isimlere değil, rengi temsil eden kişilere oy verdiğini savundu.

TARTIŞMAYI BAŞLATAN İTİRAZ
Tartışma, 20. Grup İzolasyon, Seramik ve Sıhhi Tesisat Malzemeleri Meslek Komitesi seçim sonuçlarına yapılan itiraz ile başladı. 20. Grup seçiminde mavi liste 88 oy alırken turuncu liste 87, kırmızı liste ise 19 oy aldı. Turuncu ve kırmızı oy pusulalarında aynı firma isimleri yazarken, iki liste birleşme talebinde bulundu. Mavi liste bu girişime itiraz etti. Önce Kepez İlçe Seçim Kurulu, ardından da İl Seçim Kurulu itirazları reddetti ve birleşmeyi onayladı. Birleşme sonrası mavi liste 88 oyda kalırken, turuncu ve kırmızı listenin toplamı 107’ye ulaştı ve meclis üyelikleri turuncu listeye geçti.

‘‘BU BİR KURNAZLIK’’ YORUMU
Turuncu ve kırmızı oy pusulalarında aynı firma isimlerine yer verilmesinin seçmeni aldatmaya yönelik bir taktik olduğuna dikkat çeken mavi liste taraftarları, ahlaki değerlere vurgu yaptı, konuya açıklık getirdi. Görüşlerini aldığımız mavi liste komite adayları itirazlarını dile getirdi, şunları söyledi. ‘‘Herkes biliyor ki ATSO Başkan adaylarının renkleri, komitede seçime giren firmaların önüne geçer. Seçmen alışkanlığı belirgindir. Seçmen oy pusulasını eline aldığında, önce hangi renk olduğuna bakar. Üzerinde hangi firmanın isminin yazdığına bakmaz. Kaldı ki baksa da firmayı tanıması hemen hemen imkansızdır. Çünkü desteklediği kişi ismi ile o kişiye ait firmanın ismi çoğunlukla farklıdır. Örneğin kişinin ismi Ali’dir, firmasının tabela ismi de bilinen bir markadır. Ancak şirketin ATSO kaydında geçen ünvanı ise tabela ismi ile benzersizdir. Pusulalarda ise ne firma sahibinin ismi ne de firmanın tabela ismi yazar. Pusulada şirketin kuruluş ismi, yani kaşede geçen isim ve açılımları yazar. Bu nedenle ATSO seçimlerinde oy kullanacak kişiler renklere oy verir. Kısaca her komite bir renk seçer, seçmenler de renklere oy kullanır.’’

SEÇMENİN İRADESİ YOK SAYILDI
Farklı renklerdeki pusulalarda aynı isimlerin yer almasının seçmenin iradesinin yok sayılmasına neden olduğunu savunan mavi liste taraftarları, ‘‘Örneğin kırmızı listeye oy verdiniz ve seçimi de listedeki isimlerin kazanmasını istiyorsunuz. Ancak kırmızı listedeki isimlerin de aynı olduğunu bilmiyorsunuz. Çünkü bu seçmene söylenmiyor, söylense de seçmenin kafası karışıyor. Hatta aynı liste diye diğer renk pusulasını da sandığa atabilir. Sonra turuncu liste sandıktan ikinci çıkıyor ve kırmızı liste pusulalar ile birleşme talebinde bulunuluyor. Yani kırmızıya oy verenler, belki de hiç istemedikleri bir listeye destek vermiş oluyorlar. Bu durum seçmenin iradesinin hiçe sayılması, seçmenin kandırılması, seçimin sakat bırakılması anlamına gelir.’’ ifadelerini kullandı.

HERKES TÜM RENKLERDE PUSULA BASTIRSIN
ATSO komite seçimlerinde bu türde taktiklerin iş dünyasına iyi bir örnek oluşturmayacağı görüşünde birleşen mavi renk taraftarları, yaşananların gelecek seçimler için de tehlikeli bir emsal oluşturacağını savundu. Seçimi kazanma ihtimali düşük adayların bu türde bir taktikle aynı isimlerin yazılı olduğu farklı renklerde pusulaları seçim sandığına getirebileceği hatırlatılırken, seçim yönetmeliğine dikkat çekildi. Mavi komite üyeleri, ‘‘Yönetmelikte pusulanın rengi değil pusula üstündeki isimler dikkate alınıyorsa isteyen istediği renkte pusulayı bastırıp, rakiplerine gidecek oyları almak isteyebilir. İyi niyetli olmayan kurnaz düşünceler, rakiplerinin renk pusulasına kendi aday isimlerini yazabilir. 20 Grup için yapılan itirazlar, ilerleyen seçimlerde pek çok komite için de yapılabilir. İl ve İlçe Seçim Kurulları bu tip taktikler nedeniyle zor kararlar vermek zorunda kalabilir. Pusula üstünde ye alan isimler önemliyse ve sandıktaki pusulalarda renk önemsizse seçim kurulları doğal olarak itirazları reddedecek, ‘Esas olan pusulada yazan isimler’’ diyecek. Daha önemlisi ise ticarette ahlakı savunan iş insanlarının böyle bir taktikle kandırılmaya çalışılması, kabul edilemez bir davranıştır.’’ şeklinde konuştu.

BİRLEŞECEKSEN TEK RENK ALTINDA BİRLEŞ
İş dünyasından çeşitli isimlere sorduğumuz oy pusulası tartışması, yeni öneri ve temennileri getirdi. Adayların seçimlerde etik davranış sergilemesi gerektiğine vurgu yapan iş dünyası, ittifak yapan adayların tek renkte pusula bastırmasının seçmen açısından da daha etik bir davranış olacağını vurguladı. ‘‘İki renk tek liste ile seçime girelim, hangi renk daha fazla oy alırsa onun altında birleşelim’’ anlayışının seçimleri tartışmalı hale getireceğine dikkat çeken iş dünyası, başkan adaylarının seçimlerden önce ‘‘Seçim etiği’’ anlaşmasını yapması gerektiğini belirtti.


Kaynak: Akdenizde Yeni Yüzyıl