|
Tweet |
Meclis'ten Geçen İlk 5 Madde Yasallaşma Yolunda
TBMM Genel Kurulu'nda, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin görüşmelerine devam ediliyor. Teklifin birinci bölümünde yer alan ilk 5 madde, milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından kabul edildi. Yapılan bu yeni düzenleme; tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının adil, şeffaf ve etkin bir biçimde tasfiye edilmesini, fon malvarlığından hukuka aykırı yollarla çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını ve oluşan zararların doğrudan sorumlulardan tahsil edilmesini amaçlıyor. Geri kazanılan bu değerlerin fon pay sahiplerine hangi usul ve esaslarla ödeneceği de teklif metninde detaylandırılıyor. Öte yandan söz konusu hükümlerin, kapsam dışında kalan diğer yatırım fonları açısından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacağı vurgulanıyor.
SPK Tasfiye Sürecinde Tam Yetkili Kılındı
Kabul edilen maddeler uyarınca, söz konusu fonların tasfiye işlemleri SPK'nin gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevlendirilen özel kuruluşlarca yürütülecek. SPK; tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının kesin tespitini,bunların nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenmesini, ara ve nihai ödemeler ile dağıtım sırasına dair tüm usulleri belirleme yetkisine sahip olacak.
Tasfiyeyle görevlendirilen kuruluşlar; yatırımcıların menfaatlerini, piyasa koşullarını ve fon portföylerinin yapısını gözeterek en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla hareket edecek. Borsadaki fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktireceği hallerde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış, özel işlem bildirimi ve geçici farklı fiyat marjı gibi borsa dışı alternatif satış yöntemleri devreye sokulabilecek. SPK, bu satışlarda Kurulun diğer kısıtlamalarını muaf tutabileceği gibi, varlıkları satın alan yatırımcıların bunları belirli bir süre boyunca Borsada yeniden satmasını engelleme yetkisini de elinde tutacak.
Gizlilik Mazereti Geçersiz Sayılacak
Süreç dahilinde Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği, portföy yönetim şirketleri, saklama kuruluşları ve kamu kurumları, SPK, Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) veya TMSF'nin talep ettiği bilgi ve belgeleri gecikmeksizin vermekle yükümlü kılındı. Bu kurumlar, kendi özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklama maddelerini gerekçe göstererek bilgi paylaşımından kaçınamayacak. Fon pay sahipliği ise tasfiye görevlilerince MKK kayıtlarıyla karşılaştırılarak netleştirilecek.
TEFAS Mağdurlarına Katılım Hakkı Tanındı
Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilen önergeyle, Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (TEFAS) üzerinden işlem yapmak isterken fonların temerrüde düşmesi veya fiyat açıklamaması nedeniyle mağdur olan yatırımcılar da kapsama alındı. 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilen ancak fon sorunları nedeniyle tamamlanamayıp payları TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabı'nda kalan yatırımcılar, resmi olarak fon pay sahibi kabul edilerek tasfiye haklarından yararlanabilecek.
Ancak düzenleme, piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa d*landırıcıIığı kapsamında değerlendirilen fiilleri işleyen veya bu kişilere yardımcı olduğu SPK tarafından tespit edilen odakları kapsam dışında bırakıyor. SPK'nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonların geri kazanım hesaplarından bu kişi ve kurumlara hiçbir ödeme yapılmayacak.
Net Yatırım Tutarları Hesaplama Yöntemi Belirlendi
Dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu birim pay fiyatı üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılayamaması durumunda yatırımcının net yatırım tutarı özel bir endekslemeyle hesaplanacak. Yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışları, TÜİK tarafından açıklanan TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması kullanılarak geçen süreye göre güncellenecek. Güncellenmiş nakit girişlerinden çıkışların ilk giren ilk çıkar yöntemiyle düşülmesi sonucu MKK tarafından net yatırım tutarı çıkarılacak.
Yatırımcılara 1 Miyon Liraya Kadar Ara Ödeme Öngörülüyor
Kabul edilen maddeler doğrultusunda, SPK tarafından belirlenen fonlarda net yatırım tutarı 1 mıltyon liranın altında kalan yatırımcılara bu tutar kadar, 1 mıltyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 mıltyon lira ara ödeme yapılabilecek. Bu ödemeler ana tasfiye alacağından mahsup edilecek. Ara ödeme tutarı, endeksleme uygulanmamış net yatırımı ve para piyasası fonları hariç olmak üzere yatırımcının hesabındaki toplam fon değerini aşamayacak.
Hukuka Aykırı Çıkarılan Paralar İçin TMSF Devrede
Fon malvarlığından mevzuata aykırı veya ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle çıkarılan tüm değerler "fon zararı" olarak nitelendirilecek. Bu zararlardan öncelikle portföy yönetim şirketleri, ardından SPK tarafından sorumluluğu tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu tutulacak. Kişilerin görevden ayrılmış olması geçmişteki sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak. SPK tarafından belirlenen zarar tutarları TMSF'ye bildirilecek ve TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında ilgili şahısların malvarlıklarına yönelik takip ve tahsilat işlemlerini doğrudan başlatacak.
Görüşmelere Ara Verildi, İşlemler Sürüyor
TBMM Genel Kurulu'nda 5. maddenin kabul edilmesinin ardından birleşime ara verildi. Komisyonun yerini almaması üzerine TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl birleşimi saat 14.00'te toplanmak üzere kapattı.
Diğer yandan açıklanan veriler, krizin büyüklüğünü ve yürütülen işlemlerin boyutunu göz önüne seriyor. A1 Portföy,Bulls Portföy ve Pardus Portföy yönetimindeki 66 ayrı yatırım fonunda yer alan 45 binden fazla yatırımcıya yönelik yaklaşık 40,8 mıltyon liralık ayni ve nakdi tasfiye işlemi Ziraat Bankası tarafından tamamlandı. Böylece tasfiyedeki fon sayısı 131'den 65'e geriledi.
Krizden etkilenen toplam 455 bin 578 tekil yatırımcı bulunuyor. Bu kişilerin yaklaşık 350 bininin fonlardaki yatırımı 1 mıltyon liranın altında yer alıyor. Yürütülen adli soruşturmalar kapsamında ise 7 Ekim 2026 itibarıyla 220 kişi hakkında işlem yapıldığı, 85 kişinin tutuklandığı, 23 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldığı ve 81 kişiye yurt dışı çıkış yasağı konulduğu bildirildi. Suç gelirlerinin kaçırılmasını engellemek adına çok sayıda gerçek ve tüzel kişinin taşınır, taşınmaz,banka hesabı ve kripto varlıklarına el konulduğu belirtiliyor.