|
Tweet |
Sektörde faaliyet gösteren gıda işletmelerine, yeni standartlara uyum sağlamaları amacıyla 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihten önce piyasaya sunulmuş olan ürünler ise raf ömürleri sonlanana kadar satışta kalabilecek.
Karkas Et Karışımları ve Katkı Maddesi Sınırlandırmaları
Yeni düzenleme uyarınca büyükbaş ve küçükbaş hayvan karkas etlerinin birbiriyle, farklı kanatlı türlerinin karkas etlerinin ise kendi aralarında karıştırılmasına imkan tanınıyor. Farklı hayvan sınıflarına ait karkas etlerin karıştırılması kural olarak engellenirken, üretim teknolojisinin gerektirdiği durumlarda kanatlı eti ürünlerine büyükbaş veya küçükbaş hayvan eti ya da yağı eklenebilecek. Mekanik ayrılmış kırmızı etin ise tebliğ kapsamındaki hiçbir üründe kullanılmasına izin verilmiyor.
Çiğ et ve kıymaya gıda katkı maddeleri, dışarıdan gıda bileşenleri veya herhangi bir organik/inorganik madde ilave edilmesi yasaklandı. Mantı, lahmacun, pide, içli köfte, kebap, pizza ve hazır yemek gibi ürünlerin içeriğinde kullanılan et ve kıymaların da belirlenen kriterlere uygun olması şart koşuluyor.
Perakende Satış ve Ambalaj Standardı
Perakende noktalarında hazırlanmış et karışımı olarak yalnızca pişmemiş köfte ile Kilis tava ve kâğıt kebabı gibi belirli yöresel ürünler günlük olarak hazırlanıp satılabilecek. Bunların dışındaki hazırlanmış kırmızı et ve kanatlı eti karışımları, yalnızca tüketicinin anlık talebi üzerine hazırlanabilecek.
Çiğ kanatlı etlerinin hazır ambalajlı olarak satışa sunulması ve ambalaj bütünlüğü korunarak sergilenmesi zorunlu hale getirildi. Tüketicinin talebi doğrultusunda bu ambalajlı ürünler satış sırasında parçalanabilecek.
Köfte, Burger ve Dönerde İçerik Kriterleri
Kıyma kullanılarak üretilen köfte ve burger gibi kırmızı et karışımlarında toplam et proteini oranının en az yüzde 10 olması gerekiyor. Bu ürün gruplarında yağ oranı yüzde 25, tuz oranı ise yüzde 2 ile sınırlandırıldı. Süt ve yumurta kaynaklı olanlar hariç protein tozları ile nişasta ve soya gibi dolgu maddelerinin kullanımı yasaklanırken; baharat ve galeta unundan gelebilecek nişasta ile bitkisel protein toplamının yüzde 5’i geçemeyeceği belirtildi.
Reddedilen veya izin verilen girdiler açısından döner kategorisi de üç ayrı sınıfta tanımlandı:
Yaprak Döner: Sadece yaprak haline getirilmiş çiğ kırmızı etten üretilecek.
Kıyma Döner: En fazla yüzde 90 kıyma ve en az yüzde 10 yaprak et içerebilecek.
Yaprak-Kıyma Döner: Yüzde 60 yaprak et ve en fazla yüzde 40 kıyma oranından oluşacak.
Dönerde yağ oranı en fazla yüzde 25, tuz oranı en fazla yüzde 2, et proteini oranı ise en az yüzde 12 olarak saptandı. Fıstık, peynir ve yaprak dönerde diyet lifi kullanımı yasaklanırken, perakendede çiğ dönerin pişirilme sürecinin başlamasından itibaren raf ömrü 12 saat olarak belirlendi.
Kanatlı Eti Ürünleri ve Dondurulmuş Satış Esası
Kanatlı kıyma ve kanatlı kıymadan hazırlanan et karışımlarının piyasaya yalnızca dondurulmuş olarak sunulması esası getirildi. Kanatlı kıymasından yapılan köfte ve burgerlerde et proteini en az yüzde 10, yağ en fazla yüzde 15, tuz en fazla yüzde 2 ve kolajen/bağ doku proteini oranı en fazla yüzde 10 olabilecek.
Kanatlı döneri ise "yaprak" ve "yaprak-kıyma" olarak ikiye ayrıldı. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde en az yüzde 60 yaprak, en fazla yüzde 40 kıyma oranı uygulanacak. Bu ürünlerde et proteini en az yüzde 14, yağ en fazla yüzde 15, tuz ise en fazla yüzde 2 olabilecek. Çiğ kanatlı dönerin pişmeye başladıktan sonraki perakende raf ömrü de 12 saatle sınırlandırıldı.
Şarküteri Ürünleri ve İşlenmiş Et Standartları
Sucuk, pastırma, kavurma ve emülsifiye et ürünlerine ilişkin teknik parametreler yeniden düzenlendi:
Sucuk ve Pastırma: Toplam et proteini sucukta en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta en az yüzde 13 olacak. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50'yi, çemen miktarı ise yüzde 10'u aşamayacak.
Kavurma ve Jambon: Kavurmada nem oranı en fazla yüzde 45, yağ oranı yüzde 30, tuz oranı yüzde 3 olabilecek. Kurutulmuş jambonda et proteini en az yüzde 13, yağ en fazla yüzde 8 olarak belirlendi.
Emülsifiye ve Isıl İşlem Görmüş Ürünler: Emülsifiye et ürünlerinde et proteini en az yüzde 9 seviyesinde aranacak. Isıl işlem görmüş köfte ve burgerlerde protein oranı en az yüzde 12, ısıl işlem görmüş dönerde en az yüzde 16, kanatlı dönerinde ise en az yüzde 18 olacak. Mekanik ayrılmış kanatlı eti yalnızca kanatlı emülsifiye ürünlerde kullanılabilecek ve kalsiyum sınırı kilogramda 750 mg olacak.
Yasaklanan Katkılar ve Etiketleme Kuralları
Sucuk, pastırma, kavurma ve jambon gibi ürünlerde protein tozları, nişasta ve soya türevleri gibi dolgu maddelerinin kullanımı tamamen kaldırıldı. Sucuk ve pastırmada baharattan gelen nişasta ve bitkisel protein sınırı yüzde 1 olarak saptandı. Ayrıca sucuk, pastırma, kavurma ve döner çeşitlerinde tütsü aroma vericilerinin kullanımı ile diyet lifi ilavesi yasaklandı. Kavurma ürünlerine hiçbir gıda katkı maddesinin katılamayacağı ifade edildi.
Etiket standartlarında yapılan değişiklikler ise şu şekildedir:
Tür Adı Belirtme: Ürün adlarında hayvanın türü açıkça ifade edilecek; tüm metin aynı renk, font ve puntoda yazılacak.
İfade Sınırlamaları: Etiketlerde, reklamlarda ve markalarda "%100" veya "%100 Dana Eti" gibi ibarelerin ve logoların kullanımı yasaklandı.
Bilgilendirme Uyarıları: Emülsifiye ürünlerde baş eti kullanımı varsa "Baş eti içerir" ibaresi konulacak. Çiğ kanatlı eti ambalajlarında "Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C'ye ulaşmalıdır" ifadesi yer alacak. Dondurulmuş ürün etiketlerinde ise "Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz" uyarısının bulunması zorunlu kılındı.